Savollar va javoblar
UZ domenini ro‘yxatdan o‘tkazish uchun faqat bo‘sh nomni tanlab, akkreditatsiyadan o‘tgan ro‘yxatga oluvchilardan biri orqali ariza yuborasiz.
Ro‘yxatdan o‘tkazish odatda to‘lovdan so‘ng bir necha daqiqa ichida amalga oshiriladi.
Domen nomi - bu sizning internetdagi noyob manzilingiz bo‘lib, foydalanuvchilar sizning saytingiz yoki xizmatingizni shu orqali topadilar.
Masalan: mycompany.uz, sample.uz, example.uz.
Domen orqali odamlar sizning saytingizni, internet do‘koningizni yoki blogingizni oson topadilar. Korporativ pochta ulash uchun ham ishlatiladi (masalan: info@mycompany.uz, sales@sample.uz).
Biznes uchun bu brend elementi ham hisoblanadi.
UZ domenining narxi tanlangan ro‘yxatga oluvchiga qarab belgilanadi.
O‘rtacha — yiliga 26 ming so‘mdan 40 ming so‘mgacha. Ba’zi ro‘yxatga oluvchilarda aksiyalar va chegirmalar mavjud.
Ba’zi domenlar auksion orqali sotiladi.
UZ domenlari auksioni — bu qimmatbaho domen nomlari uchun ochiq elektron savdolar: ikki harfli, uch harfli, to‘rt harfli, premium domenlar.
Lotlar misollari: apu.uz, extra.uz, remt.uz, kimo.uz va boshqalar.
- Qanday qatnashish mumkin:
- Shaxsiy kabinet olish.
- Garov to‘lash (boshlang‘ich narxning 10%).
- Shaxsiy kabinet orqali savdolarda qatnashish.
Auksion qanday ishlaydi:
- Domenning boshlang‘ich narxi uning toifasiga bog‘liq (masalan, 4 harfli uchun odatda 200 000 so‘mdan).
- Minimal narx oshirish qadam — boshlang‘ich narxning 10%.
- Har bir yangi stavkada auksion yana 10 daqiqaga uzaytiriladi.
- Eng yuqori narxni taklif qilgan ishtirokchi g‘olib bo‘ladi.
G‘alabadan keyin nima qilinadi:
G‘olib 5 ish kuni ichida to‘liq summani (garovni ayirib tashlab) to‘laydi.
Shundan so‘ng domenni akkreditatsiyadan o‘tgan ro‘yxatga oluvchilar orqali ro‘yxatdan o‘tkazadi.
Auksion rasmiy platformada o‘tkaziladi — https://domain.uzex.uz/home
Domenni 1 yildan 10 yilgacha bo‘lgan muddatga ro‘yxatdan o‘tkazish mumkin.
Domenni har yili yangilab turish mumkin.
Domenning mavjudligini tekshirish mumkin:
- WHOIS qidiruvi orqali — https://cctld.uz/ yoki https://www.whois.com/whois
- Ro‘yxatga oluvchilarning saytlari orqali — kerakli nomni qidiruv formasiga kiriting.
Ha, albatta!
UZ domenini ham jismoniy, ham yuridik shaxslar - O‘zbekiston rezidentlari va norezidentlari ro‘yxatdan o‘tkazishi mumkin.
Jismoniy shaxslar uchun (O‘zbekiston fuqarolari):
- Pasport yoki ID-karta
- Yoki MyID ilovasi
- Yoki id.egov.uz portali orqali
- Yoki E-IMZO (elektron raqamli imzo) orqali
- Shaxsiy identifikatsion raqam (PINFL) orqali ham ro‘yxatdan o‘tish mumkin.
Yuridik shaxslar uchun (O‘zbekiston tashkilotlari):
- Ta’sis hujjatlari
- INN
- Yoki id.egov.uz
- Yoki E-IMZO orqali
Chet ellik jismoniy shaxslar uchun:
Pasport yoki ID-karta (ro‘yxatdan o‘tishda skan nusxasini yuklash).
Izoh: aniq talablar tanlangan ro‘yxatga oluvchiga qarab biroz farq qilishi mumkin.
Agar domen allaqachon boshqa egasi tomonidan ro‘yxatdan o‘tkazilgan bo‘lsa, siz:
- boshqa nom tanlashingiz mumkin;
- domen bo‘shashishini kutishingiz mumkin (agar yangilanmasa);
- joriy egasi bilan bog‘lanib, domenni olish imkoniyatini muhokama qilishingiz mumkin (WHOIS orqali yoki https://cctld.uz/ orqali email yuborish).
Ha, siz xohlagancha .UZ domenlarini ro‘yxatdan o‘tkazishingiz mumkin.
Bu ko‘pincha brendni himoya qilish yoki qo‘shimcha manzillar yaratish uchun qilinadi.
Domenni ro‘yxatga oluvchining shaxsiy kabineti orqali yangilash mumkin.
Muhim: domenni oldindan yangilab turish kerak - uni yo‘qotmaslik uchun.
Domenni vaqtida yangilamasangiz, quyidagi bosqichlardan o‘tadi:
- Avval “Yangilanishni kutmoqda” holatiga o‘tadi - 7 ish kuni. Bu davrda hozirgi egasi odatdagi shartlarda domenni yangilashi mumkin.
- Agar yangilanmasa - REDEMPTION (muzlatilgan) holatiga o‘tadi. Redemption Period 30 kalendar kun davom etadi. Bu davrda avvalgi egasi qo‘shimcha to‘lov evaziga domenni tiklashi mumkin. Shuningdek, bu davrda egasi registratorni o‘zgartirish huquqiga ega.
- Agar Redemption Period davomida ham tiklanmasa - domen bo‘shab, boshqalar uchun ro‘yxatdan o‘tkazish uchun ochiladi - https://cctld.uz/info/redemption_info/
Ha, domenni boshqa egaga topshirish mumkin.
Buning uchun registrator orqali administratorni almashtirish rasmiylashtiriladi.
Domen .UZ registratorini o‘zgartirish uchun:
- Avval hozirgi registratorga rasmiy so‘rov yuboriladi.
- So‘ng yangi tanlangan registratorga domenni qabul qilish uchun ariza yuboriladi.
- Ikkala tomon tasdiqlaganidan so‘ng domen muvaffaqiyatli ko‘chiriladi.
DNS (Domain Name System) - internetning “manzil tizimi”.
DNS yordamida domen IP-manzilga bog‘lanadi (sayt fayllari joylashgan server).
DNS sozlashni registrator yoki hosting provayderning boshqaruv panelida amalga oshirish mumkin.
NS (Name Servers) - bu domeningizning DNS yozuvlarini saqlaydigan va xizmat ko‘rsatuvchi maxsus serverlar.
NS-serverlarni ko‘rsatganingizda - siz DNS boshqaruvini shu serverlarga topshirasiz.
Misol, agar siz hosting provayderining NS-serverlarini ko‘rsatsangiz, siz aynan shu serverlar orqali:
- A yozuvlarini (sayt IP manzili),
- MX yozuvlarini (pochta),
- TXT, SPF, CNAME va boshqa yozuvlarni boshqarasiz.
Muhim: NS-serverlarni almashtirishda domen uchun “DNS boshqaruvi” to‘liq o‘zgaradi.
DNSSEC - bu domenlarni soxta DNS so‘rovlaridan himoya qiladigan texnologiya.
UZ zonasi DNSSECni qo‘llab-quvvatlaydi - xavfsizlikni oshirish uchun uni registrator orqali yoqishingiz mumkin.
Domenning egasi - domen kimning ma’lumotlari asosida ro‘yxatdan o‘tkazilgan bo‘lsa, o‘sha jismoniy yoki yuridik shaxs hisoblanadi.
Barcha ma’lumotlar registrator bazasida va WHOISda qayd etiladi.
Ha, .UZ zonasida WHOIS Privacy (ma’lumotlarni yashirish) xizmati mavjud.
Qo‘llash usuli registrator siyosatiga bog‘liq:
- ba’zi registratorlarda avtomatik yoqilgan;
- boshqalarida egasining so‘rovi yoki qo‘shimcha xizmat sifatida beriladi.
Registratsiya yoki yangilashda WHOIS Privacy imkoniyatlarini registratoringizdan aniqlashtirishingiz mumkin.
Barcha rasmiy qoidalar va hujjatlar registrars.uz va cctld.uz saytlarida mavjud (UZ domeni Administratsiyasi).