
Kelasi hafta ICANN direktorlar kengashi muhim qarorlarni ko‘rib chiqadi. Kun tartibida .LY yuqori darajadagi domeni masalasi, jamoa uchun anti-ta’qib siyosatining yangilanishi hamda 2012-yilgi yangi gTLD arizalarining yakuniy tugatilishi bor.
To‘qqizta masaladan to‘rttasi eng muhim sifatida ajralib turadi.
2012-yilgi arizalarni yopish
ICANN 2026-yilning ikkinchi choragida yangi gTLD arizalarini qabul qilishga tayyorlanmoqda. Shu munosabat bilan 2012-yildan qolib ketgan arizalarni yakuniy yopish rejalashtirilmoqda. Yangi tartib 15 tagacha “Will Not Proceed” yoki boshqa muvaffaqiyatsiz holatdagi arizalarga taalluqli bo‘lishi mumkin.
Eng e’tiborli misollardan biri - Nameshop kompaniyasining .idn domeniga arizasi. Bu ariza Indoneziyaga tegishli milliy kod bilan to‘qnashgani sababli rad etilgan. ICANN ko‘p yillar davomida kompaniyadan arizani qaytarib olishni so‘rab kelmoqda, biroq natija bo‘lmagan.
Shuningdek, Tata (.tata - geografik sabab bilan rad etilgan) va L’Oréal (.salon - Identity Digital foydasiga auktsionda yutqazilgan) kabi yirik kompaniyalarning arizalari ham tizimda hanuz ochiq qolmoqda. Shu bilan birga, .web va .hotel kabi sudlashuv va bahsli domenlar hamon tizimda faol ko‘rsatilmoqda.
.LY domenini topshirish
.LY (Liviya) milliy domeni ham alohida muhokamada. So‘nggi 20 yil davomida domen Libiyaning davlat kompaniyasi GPTC tomonidan boshqarilgan, endilikda esa nazoratni hukumat regulyatori GACIga o‘tkazish rejalashtirilmoqda.
Biroq vaziyat murakkab - 2011-yilda Muammar Qaddafiy ag‘darilgach, mamlakatda ikki raqib hukumat shakllangan. GACI esa ulardan faqat bittasi bilan bog‘liq hisoblanadi. Bu esa domenning barqaror boshqaruviga xavf tug‘dirishi mumkin. Shunga qaramay, .LY domeni “ly” qo‘shimchasi bilan tugaydigan so‘zlarda mashhur domen xek sifatida ishlatiladi.
Anti-ta’qib siyosati
ICANN uzoq kutilgan Community Anti-Harassment Policy masalasini ham ko‘rib chiqadi. Bu o‘zgarishlar bir yil oldin jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilgan, biroq jarayon juda sekin bormoqda.
Taklif etilayotgan o‘zgarishlar ICANN jamoasidagi shaxsiy va ishbilarmonlik munosabatlarini yanada tartibga solishga qaratilgan.
Biroq qarashlar bo‘linmoqda: ayrimlar hujjat yetarli darajada qat’iy emas, deb hisoblaydi, boshqalar esa bu choralarning ortiqcha bosim yaratishi va turli madaniyatlarni hisobga olmasligini ta’kidlamoqda.
Muammoning dolzarbligi ICANNga qarshi bir nechta jinsiy ta’qib bo‘yicha sud da’volaridan so‘ng yanada oshdi. Ulardan biri suddan tashqarida kelishuv bilan yopilgan. So‘nggi sakkiz oyda yangi Ombuds va bosh direktor tayinlandi, ICANN esa ayrim da’vogarlarni qo‘llab-quvvatlagan xodimlarni ishdan bo‘shatishda ayblandi.