.UZ domeni 31 yilni nishonladi: o‘sish, texnologiyalar va O‘zbekiston bozorida yetakchilik

aHOST kompaniyasi O‘zbekiston internetining milliy segmenti uchun muhim sana - .UZ domen zonasi 31 yilligi haqida ma’lum qildi. Domen 1995-yil 29-aprelda delegatsiya qilingan bo‘lib, mamlakatning onlayn makonini rivojlantirish uchun raqamli asosga aylandi.

O‘tgan o‘n yilliklar davomida domen zonasi kichik manzillar to‘plamidan yirik ekotizimga aylandi. Bugungi kunda ro‘yxatdan o‘tgan domen nomlari soni 153 000 dan oshdi, .UZ esa O‘zbekiston raqamli iqtisodiyotining ajralmas qismiga aylandi.

.UZ domenining shakllanish tarixi

Domen 1995-yilda xalqaro IANA tashkiloti tomonidan delegatsiya qilingandan so‘ng, O‘zbekiston global tarmoqda o‘ziga tegishli makonga ega bo‘ldi. Dastlabki yillarda domenlarni ro‘yxatdan o‘tkazish erkin va bepul bo‘lgan, bu esa internet resurslarining tez rivojlanishiga xizmat qilgan.

Keyinchalik domen zonasi boshqaruvi xalqaro va mahalliy tashkilotlarga o‘tdi, 2003-yildan boshlab esa boshqaruv UZINFOCOM zimmasiga yuklatildi. Aynan shu davr infratuzilmaning tizimli rivojlanishiga start berdi.

aHOST ta’kidlashicha, administrator faoliyati natijasida DNSSEC, RDAP protokoli, domen egaligini tasdiqlovchi NFT-sertifikatlar va bo‘shagan domenlar auksioni kabi zamonaviy yechimlar joriy etildi. Bu texnologiyalar milliy domen zonasini yanada xavfsiz va foydalanuvchilar uchun qulay qildi.

Raqamlar va milliy segment o‘sishi

aHOST ma’lumotiga ko‘ra, .UZ rivojlanish sur’ati ayniqsa so‘nggi yillarda yaqqol sezilmoqda. 2015-yilda zonada taxminan 20 000 ta domen mavjud bo‘lgan bo‘lsa, 2026-yilga kelib ularning soni yetti barobardan ortiq oshdi.

Bu ko‘rsatkichlar ortida mamlakatning faol raqamli transformatsiyasi turibdi: biznes rivoji, onlayn xizmatlar, ta’lim platformalari, media, startaplar va boshqa loyihalar. .UZ zonasidagi har bir domen - bu alohida loyiha, g‘oya yoki kompaniyadir.

.UZ domen bozorida aHOST roli

E’lon qilingan ma’lumotlarda aHOST kompaniyasining bozordagi o‘rni ham alohida ta’kidlangan. Kompaniya 2015-yilda rasmiy registrator sifatida akkreditatsiyadan o‘tgan va shu vaqtdan beri o‘z pozitsiyasini sezilarli darajada mustahkamladi.

Kompaniya ma’lumotlariga ko‘ra, bugungi kunda:

  • .UZ domenlarining qariyb 39% aHOST orqali xizmat ko‘rsatiladi;
  • faol domen nomlarining 50% dan ortig‘i kompaniya boshqaruvida;
  • aHOST mijozlar soni bo‘yicha №1 registrator hisoblanadi.

Kompaniyada ta’kidlanishicha, bunday natijalar o‘n minglab mijozlarning ishonchi tufayli erishilgan - oddiy foydalanuvchilardan tortib yirik kompaniyalar, banklar va davlat tashkilotlarigacha.

Bozor ishtirokchilariga minnatdorchilik

aHOST o‘z bayonotida domen industriyasining barcha ishtirokchilariga minnatdorchilik bildirdi. Ayniqsa UZINFOCOMning milliy domen infratuzilmasini barqaror rivojlantirishdagi roli alohida qayd etildi.

Shuningdek, kompaniya sog‘lom raqobatni shakllantirayotgan registratorlar va bozor o‘sishiga hissa qo‘shayotgan mijozlarni ham e’tirof etdi. 60 000 dan ortiq domen aHOST boshqaruvida, bu esa foydalanuvchilar ishonchining yuqori darajasini ko‘rsatadi.

Rivojlanish istiqbollari

aHOST fikriga ko‘ra, .UZ domen zonasi yetuk bosqichga yetib, to‘liq shakllangan raqamli ekotizimga aylangan. Shu bilan birga, o‘sish salohiyati hali ham yuqori.

Raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi, yangi biznes modellari va onlayn xizmatlar paydo bo‘lishi domen nomlariga bo‘lgan talabni yanada oshiradi. Kompaniyada .UZ zonasidagi domenlarga talab ortishda davom etadi degan ishonch mavjud.

aHOST xizmatlarni rivojlantirish, yangi texnologiyalarni joriy etish va mijozlarga 24/7 qo‘llab-quvvatlashni davom ettirishga tayyor ekanini bildirdi.

.UZ domenining 31 yilligi butun Uznet uchun muhim bosqich bo‘lib, milliy internet makonining barqaror rivojlanayotganini tasdiqlaydi.